Obowiązki organu zarządzającego ruchem według rozporządzenia Dz.U. 2017 poz. 784
Podstawowym aktem, który określa, jak organ zarządzający ruchem prowadzi sprawę projektu organizacji ruchu, jest rozporządzenie z 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem. Jego tekst jednolity ogłoszono obwieszczeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 marca 2017 r. jako Dz.U. 2017 poz. 784. Pełny tekst jest dostępny również w serwisie ELI oraz w Dzienniku Ustaw.
Poniżej zestawiamy czynności organu zarządzającego ruchem w kolejności, w jakiej pojawiają się w sprawie. Zestawienie nie obejmuje ewidencji i inwentaryzacji sieci drogowej, które prowadzi zarządca drogi.
§ 2–§ 4 — kto sporządza, kto przedstawia, kto zatwierdza
Zarządzanie ruchem obejmuje m.in. sporządzanie projektów, przedstawianie ich do zatwierdzenia i wprowadzanie organizacji ruchu. Projekt sporządza jednostka zarządzająca drogą albo inny uprawniony podmiot. Do organu powinien trafić komplet dokumentacji, a nie samo zgłoszenie przesłane pocztą elektroniczną.
Zatwierdzenie organizacji ruchu należy do organu właściwego dla danej drogi — w powiecie jest to starosta, w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych. Podział ról omawiamy szerzej w artykule organ zarządzający ruchem a zarządca drogi.
§ 5 — co musi zawierać projekt
Pełny projekt organizacji ruchu obejmuje plan orientacyjny, plan sytuacyjny, w razie potrzeby program sygnalizacji i obliczenia przepustowości, opis techniczny, zasady wprowadzania zmian przy zmiennej organizacji ruchu, terminy — gdy projekt dotyczy robót — oraz podpis projektanta.
Projekt uproszczony (§ 5 ust. 2), stosowany przy robotach utrzymaniowych, ma własny, krótszy wykaz elementów. Brak którejkolwiek pozycji z ust. 1 stanowi podstawę do odesłania projektu do poprawy albo jego odrzucenia na podstawie § 8. Uzupełnianie dokumentów po złożeniu nie zastępuje kompletnego projektu.
§ 7 — opinie
Do projektu dołącza się opinię komendanta Policji właściwego szczebla — w zależności od kategorii drogi — oraz zarządu drogi, jeżeli nie on składa projekt. Przy skrzyżowaniach i objazdach (§ 6 ust. 2 i 3) wymagana jest także opinia organu zarządzającego ruchem na drodze krzyżującej się lub objętej objazdem. Zgodnie z § 7 ust. 3 opinia Policji nie jest wymagana m.in. przy projekcie uproszczonym, na drodze wewnętrznej i na drodze wyłącznie gminnej.
Rozporządzenie nie określa formy ani treści opinii. Opinie nie zastępują rozstrzygnięcia — o zatwierdzeniu decyduje organ zarządzający ruchem.
§ 8 — rozpatrzenie, termin wprowadzenia, utrata ważności
Po rozpatrzeniu projektu organ zatwierdza organizację ruchu w całości lub w części, bez zmian albo z uwagami, odsyła projekt do poprawienia albo go odrzuca. Odrzucenie musi mieć podstawę w ust. 5–6: zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, niezgodność z przepisami o znakach, sprzeczność z polityką transportową lub nieefektywność proponowanego rozwiązania.
Zatwierdzając projekt, organ ustala termin wprowadzenia organizacji ruchu (§ 8 ust. 7). Jeżeli w tym terminie brak jest zawiadomienia o wprowadzeniu organizacji ruchu (§ 12 ust. 1), organ informuje zarząd drogi o utracie ważności zatwierdzenia (§ 12 ust. 4). Poszczególne terminy omawiamy w artykule 7 dni / 24 h / 14 dni.
§ 9 — ewidencja
Organ prowadzi ewidencję zatwierdzonych projektów organizacji ruchu. Zgodnie z ust. 2 wpis obejmuje m.in. numer, drogę z kilometrażem albo ulicę, charakter projektu oraz daty. Nie należy jej mylić z ewidencją dróg prowadzoną przez zarządcę.
W kontroli oznakowania NIK (Najwyższa Izba Kontroli) wskazała, że część organów ewidencji w ogóle nie prowadzi albo prowadzi ją z błędami — omówienie tej kontroli.
§ 12 — wprowadzenie i kontrole
O wprowadzeniu organizacji ruchu zawiadamia się organ, zarządcę drogi i Policję — co do zasady co najmniej 7 dni wcześniej, a przy projekcie uproszczonym 24 godziny wcześniej. Następnie organ ma 14 dni na kontrolę wykonania stałej organizacji ruchu; do jego obowiązków należą też okresowe przeglądy znaków i urządzeń.
Jeżeli w ewidencji brakuje daty rzeczywistego wprowadzenia, dotrzymania 14-dniowego terminu nie da się zweryfikować.