Organizacja ruchu na drodze wewnętrznej — kto zarządza ruchem i kto zatwierdza projekt
Organizację ruchu na drodze wewnętrznej ustala i zatwierdza podmiot zarządzający tą drogą — zarządca terenu, a gdy go brak, właściciel terenu. Starosta ani inny organ zarządzający ruchem na drogach publicznych nie zatwierdza projektu dla drogi wewnętrznej, także na osiedlu. Zakres obowiązków zależy jednak od tego, czy droga leży w strefie zamieszkania albo w strefie ruchu.
Czym jest droga wewnętrzna
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych drogami wewnętrznymi są drogi, parkingi i place przeznaczone do ruchu pojazdów, które nie należą do żadnej kategorii dróg publicznych i nie leżą w pasie drogowym drogi publicznej. W praktyce są to m.in. drogi osiedlowe, dojazdy do zakładów i obiektów, parkingi oraz drogi na terenach przemysłowych.
Budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie drogi wewnętrznej, a także zarządzanie nią, należą do zarządcy terenu, na którym droga się znajduje, a w razie jego braku — do właściciela terenu (art. 8 ust. 2). Ten sam podmiot finansuje te zadania (art. 8 ust. 3). Na osiedlu może to być na przykład spółdzielnia mieszkaniowa, wspólnota mieszkaniowa albo gmina — w zależności od tego, kto jest właścicielem lub zarządcą gruntu.
Kto zarządza ruchem na drodze wewnętrznej
Art. 10 ust. 7 ustawy — Prawo o ruchu drogowym stanowi, że zarządzanie ruchem na drogach wewnętrznych, w tym w strefie ruchu i strefie zamieszkania, należy do podmiotu zarządzającego tymi drogami. Rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach (Dz.U. 2017 poz. 784) konsekwentnie wymienia „podmiot zarządzający drogą wewnętrzną” obok organu zarządzającego ruchem: podstawą wprowadzenia lub zmiany organizacji ruchu jest zatwierdzenie przez jeden z nich (§ 4 ust. 1), a organizację ruchu zatwierdza podmiot właściwy dla danej drogi (§ 6 ust. 1).
Dla starostwa oznacza to, że wniosek o zatwierdzenie organizacji ruchu na drodze wewnętrznej nie należy do jego właściwości. Wyjątkiem jest sytuacja, w której powiat sam jest właścicielem lub zarządcą terenu — wtedy działa jako podmiot zarządzający drogą wewnętrzną, a nie jako organ z art. 10 Prawa o ruchu drogowym.
Droga wewnętrzna w strefie i poza strefą
Prawo o ruchu drogowym reguluje ruch na drogach publicznych, w strefach zamieszkania i w strefach ruchu (art. 1 ust. 1 pkt 1). Strefa ruchu to obszar obejmujący co najmniej jedną drogę wewnętrzną, na który wjazdy i wyjazdy oznaczono znakami drogowymi (art. 2 pkt 16a). Strefa zamieszkania może obejmować drogi publiczne lub inne drogi i również wymaga oznakowania wjazdów i wyjazdów (art. 2 pkt 16). Poza tymi miejscami ustawę stosuje się tylko w zakresie niezbędnym do uniknięcia zagrożenia bezpieczeństwa osób oraz w zakresie wynikającym ze znaków i sygnałów drogowych (art. 1 ust. 2).
| Zagadnienie | Droga wewnętrzna w strefie zamieszkania lub strefie ruchu | Droga wewnętrzna poza strefą |
|---|---|---|
| Zasady ruchu z Prawa o ruchu drogowym | obowiązują w pełni | w zakresie bezpieczeństwa osób i wynikającym ze znaków (art. 1 ust. 2) |
| Kto zarządza ruchem | podmiot zarządzający drogą (art. 10 ust. 7) | podmiot zarządzający drogą (art. 10 ust. 7) |
| Procedura z rozporządzenia nr 784 | tak — projekt, zatwierdzenie, termin wprowadzenia | rozporządzenie dotyczy dróg publicznych i stref (§ 1 ust. 1) |
| Kontrola oznakowania | co najmniej raz na 12 miesięcy (§ 12a) | brak terminu w rozporządzeniu |
| Nadzór wojewody | tak (art. 10 ust. 2 pkt 5) | nie wymieniono w art. 10 ust. 2 |
Wyznaczenie strefy ruchu lub strefy zamieszkania na drodze wewnętrznej jest jednym z przypadków, w których sporządza się projekt organizacji ruchu.
Zatwierdzenie organizacji ruchu przez podmiot zarządzający drogą wewnętrzną
Obowiązki podmiotu zarządzającego drogą wewnętrzną wymienia § 3 ust. 1a rozporządzenia. Podmiot ten rozpatruje projekty organizacji ruchu i wnioski o zmiany, opracowuje lub zleca projekty, zatwierdza organizacje ruchu i przekazuje je do realizacji, przechowuje projekty, kontroluje znaki i urządzenia oraz ich zgodność z zatwierdzoną organizacją, a także współpracuje m.in. z organami zarządzającymi ruchem, zarządami dróg i Policją.
Kilka różnic względem procedury na drogach publicznych:
- projekt może złożyć sam podmiot zarządzający drogą wewnętrzną (§ 4 ust. 3 pkt 2a);
- opinia Policji nie jest wymagana dla projektu organizacji ruchu na drodze wewnętrznej (§ 7 ust. 3 pkt 3);
- termin wprowadzenia zatwierdzonej organizacji ruchu określa podmiot zarządzający drogą wewnętrzną (§ 8 ust. 7);
- przy robotach utrzymaniowych bez całkowitego zamknięcia jezdni podmiot może dopuścić zmiany na podstawie projektu uproszczonego (§ 5 ust. 2).
Dla drogi poza strefą przepisy nie nakładają wprost obowiązku zatwierdzania projektu w tym trybie. Udokumentowanie organizacji ruchu — choćby planem oznakowania — ułatwia jednak wykazanie, że znaki ustawiono zgodnie z przepisami, o czym mowa niżej.
Znaki, koszty i połączenie z drogą publiczną
Podmiot zarządzający drogą wewnętrzną, ustalając na niej organizację ruchu, stosuje znaki i sygnały drogowe oraz zasady ich umieszczania wynikające z Prawa o ruchu drogowym i przepisów wykonawczych. Koszt oznakowania drogi wewnętrznej ponosi podmiot zarządzający drogą (art. 10 ust. 10a). Przepis odwołuje się do wszystkich dróg z art. 10 ust. 7, a więc także do dróg poza strefami.
Inaczej jest z miejscem, w którym droga wewnętrzna łączy się z drogą publiczną. Oznakowanie takiego połączenia oraz utrzymanie znaków, sygnałów i urządzeń bezpieczeństwa ruchu związanych z jego funkcjonowaniem należy do zarządcy drogi publicznej (art. 8 ust. 4 ustawy o drogach publicznych). Organizacja ruchu na tym połączeniu jest więc sprawą organu zarządzającego ruchem na drodze publicznej.
Nadzór wojewody i rola starostwa
Wojewoda sprawuje nadzór nad zarządzaniem ruchem na drogach wewnętrznych położonych w strefach ruchu lub strefach zamieszkania (art. 10 ust. 2 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym). Na wniosek zainteresowanego podmiotu organ nadzoru ocenia organizację ruchu na takiej drodze pod względem zgodności z przepisami i bezpieczeństwa ruchu (§ 3 ust. 3 w związku z § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia).
Starostwo, do którego trafia skarga mieszkańca na oznakowanie osiedlowej drogi wewnętrznej, powinno więc wskazać podmiot zarządzający drogą, a w przypadku strefy — także możliwość złożenia wniosku do wojewody. Starostwo pozostaje natomiast właściwe dla organizacji ruchu na powiatowej lub gminnej drodze publicznej, do której droga wewnętrzna przylega. Właściwość organów według kategorii drogi zestawiamy w poradniku Kto zatwierdza organizację ruchu.
Prowadzicie sprawy organizacji ruchu w starostwie?
Nasze narzędzie rejestruje sprawę od złożenia projektu po kontrolę wdrożenia i pomaga szybko ustalić, czy wniosek należy do właściwości organu. Umów prezentację albo zobacz moduły systemu.